Trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong việc bảo đảm quyền lợi của địa phương và người dân nơi có khoáng sản được khai thác

Lĩnh vực địa chất, khoáng sản 09/09/2020

Cử tri đề nghị nghiên cứu, điều chỉnh, bổ sung quy định cụ thể hơn quy định về trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong việc bảo đảm quyền lợi của địa phương và người dân nơi có khoáng sản được khai thác (phù hợp với thực tế, đặc biệt quy định sự phối hợp giữa Nhà nước, địa phương và doanh nghiệp để thống nhất trong đầu tư nâng cấp, duy tu, xây dựng hạ tầng kỹ thuật sử dụng chung và xây dựng công trình phúc lợi cho địa phương); quy định cụ thể về các khu vực như thế nào, đáp ứng tiêu chí gì thì được khảo sát thực địa, lấy mẫu trên mặt đất để lựa chọn diện tích lập đề án thăm dò khoáng sản.

Bộ Tài nguyên và Môi trường nhận được ý kiến của cử tri tỉnh Yên Bái do Ban Dân nguyện - Ủy ban Thường vụ Quốc hội chuyển đến như sau: 

Theo quy định Điều 5 Luật Khoáng sản và Điều 15, Điều 16 Nghị định số 158/2016/NĐ-CP ngày 29/11/2016 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Khoáng sản quy định Nhà nước và doanh nghiệp có trách nhiệm đối với quyền lợi của địa phương và người dân nơi có khoáng sản được khai thác. Tuy nhiên, đối với doanh nghiệp chưa có quy định về mức hỗ trợ, vì vậy việc thực hiện của các doanh nghiệp còn hạn chế, chưa cụ thể, chưa hiệu quả. Giữa Nhà nước, địa phương và doanh nghiệp chưa có quy định cụ thể để thống nhất trong đầu tư nâng cấp, duy tu, xây dựng hạ tầng kỹ thuật sử dụng chung và xây dựng công trình phúc lợi cho địa phương. Công tác này chưa được chú trọng, quan tâm đúng mức, vì vậy người dân một số nơi còn chưa đồng thuận, phản đối hoạt động khoáng sản. Đề nghị nghiên cứu, điều chỉnh, bổ sung quy định cụ thể hơn quy định về trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong việc bảo đảm quyền lợi của địa phương và người dân nơi có khoáng sản được khai thác (phù hợp với thực tế, đặc biệt quy định sự phối hợp giữa Nhà nước, địa phương và doanh nghiệp để thống nhất trong đầu tư nâng cấp, duy tu, xây dựng hạ tầng kỹ thuật sử dụng chung và xây dựng công trình phúc lợi cho địa phương); quy định cụ thể về các khu vực như thế nào, đáp ứng tiêu chí gì thì được khảo sát thực địa, lấy mẫu trên mặt đất để lựa chọn diện tích lập đề án thăm dò khoáng sản.

Về trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong việc bảo đảm quyền lợi của địa phương và người dân nơi có khoáng sản được khai thác

Các tổ chức, cá nhân hoạt động khoáng sản phải thực hiện các nghĩa vụ với nhà nước như: các khoản thuế, phí, lệ phí, tiền cấp quyền khai thác khoáng sản... Về nguyên tắc, nhà nước có trách nhiệm trích kinh phí từ nguồn này để đầu tư nâng cấp, duy tu, xây dựng hạ tầng kỹ thuật sử dụng chung và xây dựng công trình phúc lợi cho địa phương, nội dung này đã được thể hiện rõ tại Điều 15 Nghị định số 158/2016/NĐ-CP ngày 29/11/2016 của Chính phủ Quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Khoáng sản. Tuy nhiên, khi hoạt động khoáng sản, các tổ chức, cá nhân cũng phải hỗ trợ địa phương và người dân nơi có khoáng sản được khai thác, việc hỗ trợ này đã được quy định cụ thể tại Điều 15 và Điều 16 Nghị định nêu trên, đó là: đường giao thông cấp huyện, xã bị ảnh hưởng trực tiếp do vận chuyển đất đá thải, khoáng sản đã khai thác; các công trình phúc lợi nằm trên địa bàn huyện, xã nơi có khoáng sản được khai thác (trường học, cơ sở khám chữa bệnh, nhà văn hóa, hệ thống cung cấp nước sạch; công trình xử lý môi trường); Đồng thời, các tổ chức, cá nhân khai thác khoáng sản phải có trách nhiệm trực tiếp thực hiện việc hỗ trợ địa phương và người dân nơi có khoáng sản được khai thác và phải thông báo nội dung, khối lượng, kế hoạch, chương trình thực hiện các công việc, các hạng mục công trình hỗ trợ đến Ủy ban nhân dân cấp xã, thông báo công khai đến tổ dân phố/thôn/bản để người dân cử đại diện giám sát quá trình thực hiện.

Về khu vực được khảo sát thực địa, lấy mẫu trên mặt đất để lựa chọn diện tích lập đề án thăm dò khoáng sản

Về bản chất việc khảo sát thực địa, lấy mẫu là để khoanh định khu vực dự kiến thăm dò, doanh nghiệp đầu tư dự án tại đây phải nắm bắt được những thông tin cơ bản tại khu vực này để lựa chọn diện tích thăm dò khoáng sản, các khu vực này phải đáp ứng các yêu cầu sau đây: Thuộc khu vực được phép hoạt động khoáng sản; Khu vực hoạt động khoáng sản là khu vực có khoáng sản đã được điều tra cơ bản địa chất về khoáng sản và được cơ quan nhà nước có thẩm quyền khoanh định trong quy hoạch thăm dò, khai thác khoáng sản (hiện nay là Phương án bảo vệ, khai thác, sử dụng tài nguyên trên địa bàn tỉnh trong quy hoạch tỉnh và quy định tại Điều 8 Luật số 35/2018/QH14 ngày 20/11/2018 của Quốc hội về sửa đổi, bổ sung một số điều của 37 Luật có liên quan đến quy hoạch); Không thuộc khu vực cấm, tạm thời cấm hoạt động khoáng sản, khu vực dự trữ khoáng sản; Có sự chấp thuận bằng văn bản của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi có khu vực dự kiến thăm dò khoáng sản (Điều 37 Luật Khoáng sản).