Văn bản của tỉnh đề nghị: Theo quy định của Luật Đất đai 2013, các văn bản hướng dẫn thi hành Luật đối với các dự án sản xuất kinh doanh, thương mại dịch vụ không thuộc trường hợp được Nhà nước thu hồi thì nhà đầu tư phải thực hiện các hình thức nhận chuyển nhượng, thuê, góp vốn bằng quyền sử dụng đất để thực hiện. Do đó, đối với các Dự án khai thác Khoáng sản vật liệu thông thường phải thực hiện hình thức thỏa thuận để triển khai dự án. Tuy nhiên, hiện nay trong quá trình thực hiện đang có một số vướng mắc, cụ thể như sau:

Theo quy định của pháp luật Khoáng sản thì đối với các dự án này phải thực hiện thông qua hình thức đấu giá để khai thác khoáng sản và thời hạn hoạt động dự án này thường 03 hoặc 05 năm. Do đó, Nhà đầu tư phải tiến thực hiện các hình thức nói trên với người dân để giải phóng mặt bằng (hầu hết theo hình thức thỏa thuận) sau đó Nhà nước cho thuê đất và hết thời hạn sẽ giao địa phương quản lý (việc giải phóng mặt bằng thường gặp nhiều khó khăn như đã phân tích ở báo cáo trên) đồng thời trong quá trình thỏa thuận hầu hết các dự án này đều thực hiện trên đất nông nghiệp (được Nhà nước giao đất thời hạn 50 năm) nên các hộ dân không muốn mất tư liệu sản xuất và họ mong muốn.

Ngoài ra, việc khai thác khoáng sản này phục vụ chủ yếu phục vụ cho các công trình của Nhà nước do đó nếu thỏa thuận toàn bộ thời hạn sử dụng đất của người dân thì giá bồi thương cao dẫn đến đầu ra sẽ cao do đó nếu thời gian thỏa thuận 3 hoặc 5 thì giá sẽ thấp hơn nhiều. Tuy nhiên, hiện nay Luật Đất đai và các văn bản hướng dẫn thi hành Luật không quy định đối với hình thức thỏa thuận theo thời hạn và sau khi thực hiện xong thì giao lại cho người dân để tiếp tục sản xuất. Do đó, kính đề nghị Bộ Tài nguyên và Môi trường xem xét, hướng dẫn hoặc kiến nghị bổ sung đảm bảo phù hợp với điều kiện thực tế hiện nay, với các hình thức như: (i) Cho thu hồi đối với hình thức này (theo thời hạn khai thác) sau đó giao lại cho người dân sản xuất. (ii) Cho phép hình thức thỏa thuận có thời hạn của dự án sau khi hết hạn thì bàn giao lại cho người dân tiếp tục sản xuất.

Về nội dung kiến nghị này, Bộ TN&MT có ý kiến như sau: Việc sử dụng đất để thực hiện Dự án khai thác khoáng sản làm vật liệu thông thường thực hiện theo quy định tại điểm đ khoản 3 Điều 62, Điều 73, Điều 126 và Điều 152 của Luật Đất đai. Theo đó, trường hợp sử dụng đất để thực hiện Dự án khai thác khoáng sản làm vật liệu thông thường không thuộc trường hợp Nhà nước thu hồi đất để thực hiện mà thực hiện theo phương thức nhà đầu tư thỏa thuận với người sử dụng đất theo quy định của pháp luật về dân sự. Trong khi chưa sửa đổi Luật Đất đai, đề nghị Ủy ban nhân dân tỉnh hướng dẫn tổ chức thực hiện theo đúng quy định của pháp luật về đất đai hiện hành.