Trả lời kiến nghị của cử tri tỉnh Ninh Thuận gửi đến sau kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa XIV

Lĩnh vực địa chất, khoáng sản 17/08/2020

Bộ Tài nguyên và Môi trường nhận được ý kiến của cử tri tỉnh Ninh Thuận gửi đến sau kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa XIV. Bộ Tài nguyên và Môi trường đã có văn bản số 1680/BTNMT-PC ngày 31/3/2020 gửi Ban Dân nguyện - Ủy ban Thường vụ Quốc hội trả lời về nội dung cử tri quan tâm.

Bộ Tài nguyên và Môi trường kính gửi Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Ninh Thuận nội dung trả lời kiến nghị của cử tri tỉnh Ninh Thuận như sau:

Theo quy định tại khoản 3 Điều 114 Luật Đất đai thì “Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định giá đất cụ thể”. Thực hiện quy định trên, hiện nay mỗi địa phương vận dụng một cách khác nhau để xác định giá đất nên dẫn đến việc các khu vực giáp ranh giữa hai tỉnh có sự chênh lệch nhất định. Việc thực hiện “trường hợp có chênh lệch lớn về giá đất giáp ranh giữa các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thì báo cáo Thủ tướng Chính phủ quyết định” là rất khó khăn. Đề nghị nghiên cứu, sửa đổi Luật Đất đai theo hướng Thủ tướng Chính phủ quy định giá đất tại khu vực giáp ranh giữa hai tỉnh để đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất trong việc xác định giá đất tại khu vực

Về nội dung kiến nghị này, Bộ Tài nguyên và Môi trường có ý kiến như sau: 

Theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều 112 Luật Đất đai thì nguyên tắc định giá đất phải phù hợp với giá đất phổ biến trên thị trường của loại đất có cùng mục đích sử dụng đã chuyển nhượng, giá trúng đấu giá quyền sử dụng đất. Theo quy định tại khoản 3 Điều 114 Luật Đất đai thì Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định giá đất cụ thể; việc xác định giá đất cụ thể phải dựa trên cơ sở điều tra, thu thập thông tin về thửa đất, giá đất thị trường và thông tin về giá đất trong cơ sở dữ liệu đất đai, áp dụng phương pháp định giá đất phù hợp. Pháp luật đất đai hiện hành không quy định xử lý giá đất giáp ranh đối với trường hợp định giá đất cụ thể. 

Theo quy định tại khoản 1 và khoản 4 Điều 114 Luật Đất đai thì việc xử lý giá đất khu vực giáp ranh thực hiện khi các địa phương xây dựng, điều chỉnh Bảng giá đất. Việc quy định Thủ tướng Chính phủ quy định giá đất giáp ranh sẽ không phù hợp với chủ trương phân cấp thẩm quyền cho các địa phương và khó đảm bảo giá đất được điều chỉnh kịp thời để phù hợp với thị trường do số lượng khu vực giáp ranh giữa các tỉnh khá nhiều. Do đó, các địa phương phải chủ động trong việc trao đổi, thống nhất về giá đất tại khu vực giáp ranh.

Kiến nghị sửa đổi, bổ sung Điều 118 Luật Đất đai theo hướng bổ sung quy định về các hình thức thực hiện dự án đầu tư có sử dụng đất. Ngoài hình thức giao đất có thu tiền sử dụng đất, cho thuê đất theo hình thức đấu giá quyền sử dụng đất nhà đầu tư thực hiện dự án đầu tư còn được giao đất, cho thuê đất thực hiện dự án đầu tư có sử dụng đất qua lựa chọn nhà đầu tư theo quy định của pháp luật về đấu thầu hoặc được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định, chấp thuận chủ trương đầu tư theo pháp luật đầu tư

Về nội dung kiến nghị này, trong thời gian qua, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã phối hợp với Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp họp với đại diện Ủy ban nhân dân một số tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương xây dựng Báo cáo số 79/BC-BTNMT ngày 20/8/2019 báo cáo Thủ tướng Chính phủ về một số vướng mắc liên quan đến thủ tục đất đai đối với trường hợp đấu thầu dự án có sử dụng đất của các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, trong đó có kiến nghị về nội dung liên quan đến lựa chọn nhà đầu tư qua đấu thầu, tổ chức, cá nhân thực hiện chuyển nhượng đất của hộ, gia đình cá nhân có quyền sử dụng đất. Sau đó, Thủ tướng Chính phủ đã giao Bộ Kế hoạch và Đầu tư trong việc hoàn thiện dự thảo Nghị định quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà đầu tư (Thông báo số 317/TB-VPCP ngày 07/9/2019 và Thông báo số 344/TB-VPCP ngày 27/9/2019 của Văn phòng Chính phủ). 

Hiện nay, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 25/2020/NĐ-CP ngày 28/02/2020 quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà đầu tư (có hiệu lực từ ngày 20/4/2020 và thay thế Nghị định số 30/2015/NĐCP ngày 17/3/2015), trong đó đã quy định thực hiện thủ tục giao đất, cho thuê đất không thông qua hình thức đấu giá quyền sử dụng đất đối với trường hợp trúng đấu thầu dự án có sử dụng đất theo Nghị định số 25/2020/NĐ-CP.

Kiến nghị sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến tài chính đất đai. Cụ thể: 

- Để đảm bảo giá của cơ quan thẩm định đưa ra là khách quan, độc lập cần nghiên cứu thành lập cơ quan định giá chuyên nghiệp, độc lập với địa vị pháp lý rõ ràng và chịu trách nhiệm trước pháp luật về hoạt động định giá, thẩm định giá. 

- Cần xây dựng hệ thống thông tin dữ liệu định giá đất, xây dựng cơ chế định giá đất trên thị trường có cơ sở khoa học và cơ sở thực tiễn; nên có cơ quan công bố giá thị trường theo từng thời điểm, sửa đổi quy định về giá đất tính thuế trong các giao địch đất đai để giá trị thật của giao dịch thể hiện trên hợp đồng, thuận lợi cho việc kiểm soát đất và giải quyết bất đồng về giá đất, tránh trường hợp Hợp đồng chuyển nhượng ghi không đúng giá trị thực tế. 

- Cần có quy định các nguyên tắc nhằm bảo đảm sự thống nhất trong việc định giá với các mục đích khác nhau, thống nhất về nguyên tắc, phương pháp khi định giá đất; xác định thời điểm cụ thể giá đất trong từng mục đích; phải có quy định ràng buộc để các chủ thể tư vấn xác định giá đất phải thực hiện tư vấn độc lập khách quan; có cơ chế kiểm tra, giám sát quy trình định giá đất, đặc biệt trong trường hợp thu hồi đất bắt buộc; có cơ chế xử lý (chế tài) các trường hợp định giá thiếu khách quan, thiếu trung thực. 

- Tổ chức có chức năng tư vấn giá đất phải là tổ chức nghề nghiệp có tính độc lập về chuyên môn, nghiệp vụ, phù hợp chủ trương xã hội hóa (tách khỏi cơ quan quản lý nhà nước thực hiện dịch vụ độc lập). Trên cơ sở kết quả định giá của tổ chức có chức năng tư vấn giá đất độc lập nêu trên, cơ quan quản lý nhà nước (đại diện chủ sở hữu về tài sản nhà nước là đất đai) sẽ thẩm định trình cấp có thẩm quyền phê duyệt về giá trị quyền sử dụng đất và giá trị tài sản trên đất (nếu có). 

- Sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến cơ chế giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất theo hướng hạn chế giao đất mà chủ yếu thực hiện cho thuê đất trả tiền thuê đất hàng năm để phù hợp với Kết luận 36- KL/TW ngày 06/9/2018 của Bộ Chính trị

Về nội dung kiến nghị này, Bộ Tài nguyên và Môi trường ghi nhận và đồng tình với các kiến nghị của cử tri. Tại Nghị quyết số 19-NQ/TW ngày 31/10/2012 của Hội nghị Trung ương 6 (khóa XI) về tiếp tục đổi mới chính sách, pháp luật về đất đai trong thời kỳ đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới, tạo nền tảng để đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại và Kết luận số 36-KL/TW ngày 06/9/2018 về việc đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết Trung ương 6 khóa XI đã có các quan điểm, chỉ đạo của Đảng. 

Bộ Tài nguyên và Môi trường đã tổng kết các vấn đề bất cập liên quan đến tài chính đất đai, giao đất, cho thuê đất trong đó có các vấn đề mà cử tri phản ánh để tiếp tục làm cơ sở đề xuất sửa đổi chính sách, pháp luật đất đai trong thời gian tới.

Cử tri phản ánh việc triển khai các dự án titan trên địa bàn tỉnh hiện gặp nhiều khó khăn, nhất là không được người dân khu vực đồng thuận. Do vậy, để khai thác hiệu quả tài nguyên đất, đề nghị nghiên cứu, chuyển đổi đầu tư dự án năng lượng tái tạo trên phần diện tích đã được cấp phép thăm dò, khai thác titan

Về nội dung kiến nghị này, Bộ Tài nguyên và Môi trường có ý kiến như sau: 

Việc cấp phép thăm dò, khai thác titan trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận nói riêng và cả nước nói chung được thực hiện theo đúng quy định của pháp luật về khoáng sản và pháp luật liên quan, tuân thủ đúng theo quy định của Quy hoạch phân vùng thăm dò, khai thác, chế biến và sử dụng quặng titan giai đoạn đến năm 2020, có xét tới năm 2030 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 1546/QĐ-TTg ngày 03/9/2009. Theo đó, trước khi cấp phép, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã lấy ý kiến của UBND tỉnh Ninh Thuận về các vấn đề liên quan; đồng thời, doanh nghiệp đề nghị cấp phép khai thác phải có Dự án đầu tư khai thác chứng minh việc khai thác có hiệu quả kinh tế và được UBND tỉnh Ninh Thuận cấp Quyết định chủ trương đầu tư; có Báo cáo đánh giá tác động môi trường được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Từ những lý do trên đây, Bộ Tài nguyên và Môi trường nhận thấy việc chuyển đổi đầu tư dự án năng lượng tái tạo trên phần diện tích đã được cấp phép thăm dò, khai thác titan cần phải được nghiên cứu, tính toán cụ thể về hiệu quả kinh tế, tránh thiệt hại cho các nhà đầu tư; đồng thời, phải báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, điều chỉnh Quy hoạch khoáng sản.

Cử tri phản ánh: theo quy định của pháp luật về khoáng sản hiện hành, tiền trúng đấu giá quyền khai thác khoáng sản tại khu vực chưa thăm dò khoáng sản được xác định theo trữ lượng địa chất trong khu vực đấu giá quyền khai thác khoáng sản được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt. Tuy nhiên, theo tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia về khai thác mỏ lộ thiên khi thiết kế khai thác phải chừa lại đai, trụ, bờ mỏ để đảm bảo an toàn và đối với khai thác cát xây dựng phải hạn chế về độ sâu để đảm bảo an toàn đường bờ, đê kè và các công trình cần bảo vệ...nên trữ lượng huy động vào thiết kế khai thác nhỏ hơn trữ lượng địa chất đã được phê duyệt. Điều này có nghĩa là doanh nghiệp sẽ không được khai thác phần trữ lượng đã nộp tiền trúng đấu giá. Kiến nghị nghiên cứu theo hướng điều chỉnh tiền trúng đấu giá quyền khai thác khoáng sản theo trữ lượng huy động vào thiết kế khai thác

Về nội dung kiến nghị này, Bộ Tài nguyên và Môi trường có ý kiến như sau: 

Theo quy định tại Điều 6 Thông tư liên tịch số 54/2014/TTLT-BTNMTBTC ngày 09/9/2014, trữ lượng xác định tiền trúng đấu giá quyền khai thác khoáng sản tại khu vực chưa thăm dò khoáng sản là trữ lượng địa chất trong khu vực đấu giá quyền khai thác khoáng sản được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt, đơn vị tính là tấn, m3. 

Hiện nay, Bộ Tài nguyên và Môi trường đang xây dựng Nghị định thay thế Nghị định số 22/2012/NĐ-CP ngày 26/3/2012 của Chính phủ quy định về đấu giá quyền khai thác khoáng sản. Theo đó, nội dung kiến nghị của cử tri tỉnh Ninh Thuận sẽ được nghiên cứu, báo cáo cơ quan có thẩm quyền xem xét, sửa đổi các văn bản quy phạm pháp luật trong thời gian tới.

Cử tri phản ánh: trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận có 02 mỏ đá ốp lát gồm mỏ đá Chà Bang (xã Phước Nam, huyện Thuận Nam) và mỏ Bàu Ngứ (xã Phước Dinh, huyện Thuận Nam) trước đây thuộc trường hợp cấp phép khai thác tận thu, thời hạn khai thác đến năm 2014 và không được gia hạn theo quy định của Luật khoáng sản 2010. Kiến nghị Bộ Tài nguyên và Môi trường khoanh định, công bố khu vực có khoáng sản phân tán, nhỏ lẻ đối với 02 khu vực nêu trên để bàn giao cho UBND tỉnh cấp phép theo quy định

Về nội dung kiến nghị này, Bộ Tài nguyên và Môi trường có ý kiến như sau: 

Ngày 05/3/2015, Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Thuận có Văn bản số 935/UBND-KTN về việc khoanh định và công bố khu vực có khoáng sản phân tán, nhỏ lẻ tại 02 mỏ đá Bàu Ngứ và Chà Bang, đây là các mỏ đá granit làm đá ốp lát được Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Thuận cấp phép khai thác trước ngày Luật khoáng sản năm 2010 có hiệu lực (ngày 01/7/2011). 

Ngày 18/12/2015, Công ty Cổ phần Khai thác khoáng sản Phan Rang có hồ sơ gửi Tổng cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam đề nghị phê duyệt Báo cáo đánh giá lại trữ lượng, tài nguyên mỏ đá granit ốp lát Chà Bang (mỏ đá Bàu Ngứ không có tài liệu). Căn cứ điểm c Mục 1.7 Thông báo số 55/TB-BTNMT ngày 21/5/2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường, tài liệu được Vụ Địa chất kiểm tra, nhận xét và Tổng cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam tổ chức Hội đồng thẩm định vào ngày 27/10/2016. Theo kết luận của Hội đồng, tài liệu chưa đáp ứng yêu cầu của công tác đánh giá khoáng sản và yêu cầu Công ty bổ sung các tài liệu hiện trạng mỏ; khoanh nối, tính tài nguyên cấp 333. Tuy nhiên, đến nay báo cáo chưa hoàn chỉnh để trình phê duyệt.

Kiến nghị quan tâm giải quyết nhu cầu chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác đối với 07 dự án đầu tư như: dự án Hồ chứa nước Sông Than; dự án Đường dây 220kV Nha Trang - Tháp Chàm; dự án đường giao thông liên xã Phước Đại đi Phước Tân, huyện Bác Ái; dự án Tuyến đường từ xã Ma Nới đi thôn Tà Nôi, huyện Ninh Sơn; dự án Khu du lịch Mũi Dinh Ecopark; dự án Khu nghỉ dưỡng cao cấp Vĩnh Hy; dự án Khu du lịch sinh thái nghỉ dưỡng cao cấp Bãi Hỏm để địa phương thực hiện các dự án phục vụ mục tiêu an sinh xã hội, an ninh năng lượng và phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh nhà

Về nội dung kiến nghị này, Bộ Tài nguyên và Môi trường có ý kiến như sau: 

Liên quan đến vấn đề chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúa, rừng phòng hộ, rừng đặc dụng sang thực hiện các dự án đầu tư phát triển kinh tế - xã hội, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường đã ban hành Thông tư số 33/2017/TTBTNMT ngày 29/9/2017 quy định về hồ sơ để hướng dẫn các địa phương và được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 24/2019/TT-BTNMT ngày 31/12/2019 của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường; báo cáo về kết quả chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúa, đất rừng đặc dụng, đất rừng phòng hộ để thực hiện các dự án trên địa bàn tỉnh theo Công văn số 2916/BTNMT-TCQLĐĐ ngày 20/6/2019 của Bộ Tài nguyên và Môi trường. 

Để phối hợp xử lý các vấn đề tồn tại, vướng mắc trên địa bàn tỉnh Nỉnh Thuận, trong đó có nhu cầu chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác, ngày 21/02/2020, Lãnh đạo Bộ Tài nguyên và Môi trường đã có buổi làm việc với đại diện Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Thuận, trong đó đã trao đổi, hướng dẫn giải quyết các vấn đề cử tri nêu. Trong trường hợp cần có thêm các thông tin cụ thể, chi tiết, Cử tri có thể phản ánh tới Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Thuận để được hướng dẫn, giải quyết theo quy định. 

Trên đây là ý kiến của Bộ Tài nguyên và Môi trường về nội dung mà cử tri tỉnh Ninh Thuận quan tâm. Trân trọng kính gửi Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Ninh Thuận để thông tin tới cử tri được biết. 

Trân trọng cảm ơn./.