Bộ Tài nguyên và Môi trường kính gửi Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Tiền Giang nội dung trả lời các kiến nghị của cử tri tỉnh Tiền Giang như sau:

Kiến nghị Bộ Tài nguyên và Môi trường cần các giải pháp hữu hiệu hơn nữa trong giải quyết tình trạng vứt bỏ tràn lan vỏ chai, bao bì thuốc bảo vệ thực vật sau khi sử dụng. Bởi, mặc dù việc thu gom vỏ chai, bao bì thuốc bảo vệ thực vật đã được quy định tại Thông tư liên tịch số 05/2016/TTLT-BNNPTNT-BTNMT ngày 16/5/2016 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và Bộ Tài nguyên và Môi trường về hướng dẫn thu gom, vận chuyển và xử lý bao gói thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng. Tuy nhiên, ý thức và trách nhiệm của người sử dụng thuốc bảo vệ thực vật chưa cao, đồng thời, chúng ta chưa có biện pháp nào để theo dõi, kiểm tra việc thực hiện; dẫn đến tình trạng vứt bỏ vỏ chai, bao bì thuốc bảo vệ thực vật chứa các loại hóa chất độc hại sau khi sử dụng một cách bừa bãi vẫn đang diễn ra hàng ngày, gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe của con người

Về nội dung kiến nghị này, Bộ Tài nguyên và Môi trường ghi nhận phản ánh của cử tri về tình trạng vỏ chai, bao bì thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng chưa được quản lý triệt để. Mặc dù theo Thông tư liên tịch số 05/2016/TTLTBNNPTNT-BTNMT hướng dẫn việc thu gom, vận chuyển và xử lý bao gói thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) sau sử dụng, tuy nhiên, trên thực tế hiện nay tại một số địa phương không đáp ứng yêu cầu. Để khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường do thuốc bảo vệ thực vật, trong Chương trình xây dựng nông thôn mới, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đưa tiêu chí thu gom, vận chuyển và xử lý bao gói thuốc BVTV là một trong những tiêu chí quan trọng để xem xét công nhận xã nông thôn mới. Cùng với đó, nhiều đề án về thu gom thuốc BVTV, các mô hình điểm về thu gom bao bì thuốc BVTV sau sử dụng đã được triển khai; công tác tuyên truyền, phổ biến cũng được chú trọng.

Trong thời gian tới, để tăng cường công tác thu gom, xử lý bao bì thuốc BVTV sau sử dụng, cần tập trung các giải pháp như: 

Địa phương cần tăng cường kinh phí, trang thiết bị phục vụ cho công tác quản lý như đầu tư mua sắm bể thu gom bao bì thuốc BVTV, xe thu gom chuyên dụng phục vụ vận chuyển bao bì thuốc BVTV từ các khu vực thu gom về nhà lưu chứa tạm thời và bố trí hỗ trợ kinh phí xử lý lượng bao bì thuốc BVTV. Tiến hành thường xuyên các hoạt động xã hội hóa để khuyến khích sự tham gia của người dân. 

Công tác thu gom bao bì thuốc BVTV phải được tiến hành trên nguyên tắc coi công tác thu gom và xử lý bao bì thuốc BVTV là bắt buộc, trong đó vai trò quản lý của nhà nước là chủ đạo, sự tham gia của người dân mang tính quyết định, phải có cá nhân hoặc tổ chức chịu trách nhiệm thu gom và phải có hợp đồng và quy chế rõ ràng… Quy định trách nhiệm cụ thể của từng đơn vị, tổ chức từ cấp tỉnh, huyện, xã và cộng đồng trong quản lý bao bì thuốc BVTV. Đồng thời, xây dựng cơ chế tài chính kết hợp giữa kinh phí từ ngân sách với huy động sự đóng góp của cộng đồng trong quản lý bao bì thuốc BVTV. Đảm bảo cho người thu gom bao bì thuốc BVTV cũng được hưởng các chế độ và quyền lợi như đối với người lao động khác, tiến tới hoạt động quản lý bao bì thuốc BVTV theo hướng chuyên môn hóa. 

Tổ chức tuyên truyền tập huấn trong công tác quản lý bao bì thuốc BVTV; nâng cao nhận thức cộng đồng để hạn chế đổ bừa bãi các loại bao bìthuốc BVTV, hạn chế việc thải bỏ rác thải sinh hoạt vào các bể chứa bao bì thuốc BVTV; nhận thức rõ về quyền lợi và trách nhiệm trong công tác quản lý bao bì thuốc BVTV.

Kiến nghị Bộ Tài nguyên và Môi trường tham mưu Chính phủ ban hành quy định về việc thu phí xử lý rác thải đối với từng hộ dân dựa trên mức khối lượng rác thải phát sinh để sử dụng nguồn thu này vào việc thu gom, xử lý rác, góp phần khuyến khích người dân phân loại, tái chế rác thải để hạn chế thải rác ra môi trường. Bởi, lượng rác thải thải ra môi trường hằng ngày tỷ lệ thuận với mật độ dân cư và dân số của nước ta. Mặt khác, việc thu gom, xử lý rác thải tại hầu hết các địa phương nhất là ở các vùng nông thôn đang gặp nhiều khó khăn. Nguyên nhân chủ yếu là do rác thải không được phân loại, xử lý, tái chế hợp lý dẫn đến khối lượng rác thải ra môi trường quá nhiều. Song, các biện pháp xử lý rác thải bằng cách đốt, chôn lấp đều không thể xử lý triệt đế do lượng rác thải sinh hoạt xả ra hàng ngày quá lớn. Bên cạnh đó, nguồn kinh phí phục vụ cho công tác bảo vệ môi trường chưa tương xứng với thực tế lượng rác thải phát sinh từ các hộ dân

Về nội dung kiến nghị này, Bộ Tài nguyên và Môi trường ghi nhận kiến nghị, phản ánh của cử tri về việc thu phí chất thải dựa trên khối lượng phát sinh. Đây cũng là một trong những biện pháp quản lý hiện nay một số địa phương đang nghiên cứu áp dụng. Hiện nay, Bộ Tài nguyên và Môi trường đang chủ trì xây dựng Luật Bảo vệ môi trường sửa đổi, trong đó có nội dung thu chi phí thu gom, xử lý chất thải rắn sinh hoạt theo khối lượng phát sinh thông qua hình thức túi đựng chất thải. Theo đó, tổ chức, cá nhân sử dụng nhiều túi đựng chất thải sẽ phải đóng góp nhiều; việc này một mặt sẽ góp phần bù đắp cho chi phí thu gom, xử lý chất thải rắn sinh hoạt, mặt khác sẽ thúc đẩy các tổ chức, cá nhân giảm thiểu lượng chất thải cần thu gom, xử lý.

Kiến nghị Bộ Tài nguyên và Môi trường chủ trì, phối hợp các Bộ, ngành liên quan quan tâm, chỉ đạo việc tăng cường triển khai các hoạt động tuyên truyên, phổ biến thông tin, nâng cao nhận thức cộng đồng đối với tác hại của túi ni lông khó phân hủy và khuyến khích tái sử dụng, sử dụng các loại túi thân thiện với môi trường đến người dân vùng nông thôn và các vùng sâu, vùng xa. Bởi, phần lớn người dân nông thôn hiện nay đều có thói quen sử dụng túi ni lông trong buôn bán hàng hóa, trong sinh hoạt hàng ngày một cách vô tư vì tính tiện lợi của nó mà chưa ý thức được mức độ nguy hại đến môi trường của loại sản phẩm này

Về nội dung kiến nghị này, trong thời gian vừa qua, Bộ Tài nguyên và Môi trường, các Bộ, ngành và địa phương đã và đang tích cực triển khai đồng bộ nhiều giải pháp như: rà soát, đề xuất sửa đổi cơ chế, chính sách nhằm giảm thiểu, tăng cường tái chế, tái sử dụng rác thải nhựa; đề xuất tăng thuế bảo vệ môi trường đối với sản xuất túi ni lông khó phân hủy; đẩy mạnh các hoạt động truyền thông, nâng cao nhận thức nhằm thay đổi thói quen tiêu dùng đối sản phẩm nhựa dùng một lần của các doanh nghiệp, người dân và cộng đồng; khuyến khích sử dụng các sản phẩm thay thế, thân thiện môi trường; phát động phong trào toàn dân tham gia chống rác thải nhựa, cùng chung tay thành lập Liên minh chống rác thải nhựa, Liên minh tái chế bao bì Việt Nam - PRO Vietnam, ký kết hợp tác công tư về xây dựng kinh tế tuần hoàn trong quản lý rác thải nhựa tại Việt Nam. Ngày 25/4/2019, Thủ tướng Chính phủ đã có thư gửi đến các cơ quan, chính quyền các địa phương, doanh nghiệp và toàn thể đồng chí, đồng bào cả nước kêu gọi toàn xã hội chung tay hành động chống rác thải nhựa vì một Việt Nam trong lành, phát triển bền vững. Đặc biệt vào ngày 09/6/2019 tại Hà Nội, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã phối hợp với Trung ương Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội tổ chức Lễ ra quân toàn quốc “Phong trào chống rác thải nhựa”. Thực hiện phong trào "Chống rác thải nhựa" trên toàn quốc, hầu hết các Bộ, ngành và địa phương đã ban hành kế hoạch và triển khai các hoạt động quản lý chất thải nhựa, chống rác thải nhựa. Thời gian tới, Bộ Tài nguyên và Môi trường sẽ tiếp tục đẩy mạnh một số giải pháp sau: 

Tập trung đẩy mạnh các hoạt động truyền thông cao nhận thức về tác hại của các sản phẩm có nguồn gốc từ nhựa, túi ni lông sử dụng một lần đối với môi trường, hệ sinh thái và sức khoẻ con người; thường xuyên phát động các phong trào phòng chống rác thải nhựa; khen thưởng kịp thời các cá nhân, tổ chức có thành tích tốt trong phong trào chống rác thải nhựa hoặc sáng kiến có giá trị; nhân rộng các mô hình tốt về thu gom, xử lý chất thải rắn sinh hoạt và các mô hình nói không với rác thải nhựa; 

Đôn đốc Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố tổ chức thực hiện các biện pháp như: hạn chế và tiến tới chấm dứt việc nhập khẩu, sản xuất và cung cấp các loại túi nilon khó phân huỷ kể từ năm 2026 tại các trung tâm thương mại, siêu thị phục vụ cho mục đích sinh hoạt; tuyên truyền, vận động và tổ chức ký cam kết chống rác thải nhựa, không sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần đối với các cơ sở sản xuất, các tổ chức phân phối sản phẩm, trung tâm thương mại, cửa hàng, 4 nhà hàng, chợ, siêu thị; xây dựng và tổ chức thực hiện các mô hình điểm thực hiện hạn chế sử dụng túi khó phân hủy, chuyển từ việc sử dụng túi ni lông sang các loại túi giấy và bao gói khác; thúc đẩy thị trường tiêu thụ túi thân thiện với môi trường; kiểm soát chặt chẽ các hoạt động sản xuất túi ni lông khó phân hủy trên địa bàn, đặc biệt là nhóm sản xuất quy mô hộ gia đình; tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động sản xuất và tiêu thụ túi ni lông khó phân hủy và sản phẩm nhựa dùng 1 lần; hỗ trợ, thúc đẩy các hoạt động thu gom, tái chế, tái sử dụng chất thải nói chung và chất thải nhựa nói riêng. 

Trên đây là ý kiến của Bộ Tài nguyên và Môi trường về nội dung mà cử tri tỉnh Tiền Giang quan tâm. Trân trọng kính gửi Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Tiền Giang để thông tin tới cử tri được biết. 

Trân trọng cảm ơn./.