Thực hiện các quy định của Luật Bảo vệ môi trường và các quy định của pháp luật về phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã thường xuyên theo dõi, giám sát việc phòng ngừa, ứng phó và khắc phục sự cố môi trường tại địa phương và một số cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ đặc thù có nguy cơ cao xảy ra sự cố. Bộ đã thành lập các Tổ giám sát để kiểm soát quá trình vận hành và phòng ngừa, ứng phó sự cố tại các dự án lớn, tiềm ẩn nguy cơ xảy ra sự cố như: Nhà máy Giấy Lee&Man Việt Nam; Dự án Nhà máy Bột-Giấy VNT19 tại khu kinh tế Dung Quất, tỉnh Quảng Ngãi; công ty TNHH Lọc hóa dầu Nghi Sơn tại tỉnh Thanh Hóa; các dự án tại Trung tâm Điện lực Vĩnh Tân, Bình Thuận; Dự án bôxit nhôm Nhân Cơ (Đắc Nông) và Tân Rai (Lâm Đồng) và các dự án tại Trung tâm điện lực Thái Bình; Khu liên hiệp gang thép Formosa Hà Tĩnh… Nhìn chung, các sự cố môi trường trong thời gian qua đã khắc phục nhanh chóng, hiệu quả, hạn chế tối đa thiệt hại về tài sản, kinh tế và ảnh hưởng tới môi trường.
Đối với Nhà máy DAP ở Lào Cai, ngay sau khi xảy ra sự cố tràn và vỡ đê bao bãi chứa thạch cao PG (Gyps) năm 2018, Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Công Thương đã cử ngay các đoàn công tác đến hiện trường, tổ chức kiểm tra, chỉ đạo các biện pháp khắc phục, yêu cầu dừng ngay hoạt động của Nhà máy để làm rõ và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Đến nay, sự cố đã được khắc phục, độ pH tại các vị trí lấy mẫu vào các thời điểm khác nhau trên sông Thao đoạn chảy qua địa phận tỉnh Yên Bái đều nằm trong giới hạn cho phép; Công ty DAP 2 đã rà soát, kiên cố hóa toàn bộ bờ đê của bãi thải, tiến hành xây dựng hồ chứa nước róc từ bãi thải tại vị trí mới có độ an toàn cao hơn, bồi thường thỏa đáng thiệt hại của người dân (3,2 tỷ đồng).
Bên cạnh việc duy trì các tổ giám sát quá trình các dự án lớn, Bộ Tài nguyên và Môi trường còn chú trọng nâng cao chất lượng công tác thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường, xác nhận hoàn thành các công trình bảo vệ môi trường để các giải pháp về bảo vệ môi trường đưa ra trong nội dung báo cáo đánh giá tác động môi trường phù hợp với thực tiễn. Trong đó, nội dung phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường đã từng bước được chú trọng, việc nhận diện các vấn đề nguy cơ xảy ra sự cố môi trường của các dự án trong quá trình thẩm định, phê duyệt đã chi tiết và cụ thể hơn.
Đồng thời, Bộ thường xuyên đẩy mạnh công tác giám sát, đánh giá, kiểm tra, thanh tra có dự án đang được triển khai, các cơ sở sản xuất, kinh doanh đang hoạt động nhằm kịp thời phát hiện các rủi ro về môi trường để có các biện pháp phòng ngừa, ngăn chặn kịp thời và hiệu quả; đẩy mạnh công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức, hướng dẫn thực hiện và áp dụng nghiêm các chế tài xử lý vi phạm trong công tác phòng ngừa, ứng phó sự cố tại các cơ sở, địa phương nhằm đảm bảo phòng ngừa hiệu quả và sẵn sàng ứng phó trong trường hợp sự cố môi trường xảy ra.
