Liên quan đến công tác quản lý bùn thải phát sinh từ hệ thống xử lý nước thải tập trung, ngày 20/12/2018, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã có Công văn số 6934/BTNMT-TCMT về việc quản lý bùn thải phát sinh từ hệ thống xử lý nước thải tập trung gửi Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Nai, cụ thể:

Về căn cứ pháp lý: Khoản 3 Điều 90 Luật Bảo vệ môi trường giao Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định danh mục chất thải nguy hại và cấp phép xử lý chất thải nguy hại. Thực hiện nhiệm vụ được giao, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã xây dựng và ban hành Thông tư số 36/2015/TT-BTNMT ngày 30/6/2015 về quản lý chất thải nguy hại, theo đó, quy định các nhóm bùn thải phát sinh từ hệ thống xử lý nước thải của các cơ sở sản xuất thuộc lĩnh vực sản xuất, điều chế hóa chất vô cơ; hữu cơ; xử lý, che phủ bề mặt, gia công kim loại, các vật liệu khác và bùn thải phát sinh từ hệ thống xử lý nước thải tập trung của các khu công nghiệp, khu chế xuất có các ngành nghề sản xuất thuộc lĩnh vực nêu trên luôn là chất thải nguy hại (thuộc loại **). Quy định này phù hợp với Công ước Basel về kiểm soát vận chuyển qua biên giới các phế thải nguy hiểm và việc tiêu hủy chúng và thực tiễn hiện nay.

Về thực tế quản lý: Bùn phát sinh từ các quá trình xử lý nước thải công nghiệp có chứa hàm lượng cao các kim loại nặng  như: Cu, Cr, Mn, Zn, Ni, Cd, Pb, Hg, Se, Al, As,…, đặc biệt là bùn thải phát sinh từ hệ thống xử lý nước thải tập trung của các ngành nghề sản xuất, điều chế hóa chất vô cơ, hữu cơ; xử lý, che phủ bề mặt, gia công kim loại và các vật liệu khác. Do đó, nếu không có biện pháp quản lý phù hợp sẽ có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường.

Hoạt động sản xuất tại các khu công nghiệp, khu chế xuất hầu hết là đa ngành nghề nên bùn thải phát sinh từ hệ thống xử lý nước thải tập trung có thành phần phức tạp, chứa nhiều thành phần nguy hại, thông số và thành phần nguy hại biến động dẫn đến việc khó kiểm soát, và trong nhiều trường hợp, kết quả lấy mẫu phân tích để phân định theo quy chuẩn kỹ thuật môi trường về ngưỡng chất thải nguy hại không mang tính đại diện. Do có khối lượng phát sinh lớn nên lượng bùn thải từ các khu công nghiệp nêu trên tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm môi trường nếu không có biện pháp kiểm soát phù hợp, đặc biệt bùn thải phát sinh từ hệ thống xử lý nước thải tập trung của các khu công nghiệp, khu chế xuất có các ngành nghề sản xuất thuộc lĩnh vực sản xuất, điều chế hóa chất vô cơ, hữu cơ; xử lý che phủ bề mặt, gia công kim loại. Trường hợp khu công nghiệp có các cơ sở thuộc các ngành nghề sản xuất, điều chế hóa chất vô cơ; hữu cơ; xử lý, che phủ bề mặt, gia công kim loại và các vật liệu khác nhưng không phát sinh nước thải hoặc có phát sinh nhưng không đấu nối với hệ thống xử lý nước thải tập trung của khu công nghiệp thì bùn thải phát sinh từ hệ thống xử lý nước thải tập trung của khu công nghiệp được áp mã 12 06 05 hoặc 12 06 06 (loại *) để phân định theo quy định tại QCVN 50:2013/BTNMT về ngưỡng nguy hại đối với bùn thải từ quá trình xử lý nước thải.

Trong quá trình làm việc với các địa phương về tình hình quản lý chất thải nguy hại và thanh tra, kiểm tra công tác quản lý chất thải nguy hại, Bộ Tài nguyên và Môi trường nhận được nhiều ý kiến phản ánh về bất cập trong quá trình quản lý bùn thải phát sinh từ các khu công nghiệp như: nhiều doanh nghiệp đang lợi dụng quy định kiểm soát kết quả lấy mẫu, phân tích chưa chặt chẽ để phân định và đăng ký với Sở tài nguyên và môi trường để đưa bùn thải nêu trên ra khỏi danh mục chất thải nguy hại và quản lý theo quy định về quản lý chất thải thông thường. Từ nguyên nhân nêu trên đã gây ra rất nhiều khó khăn trong việc quản lý, cụ thể không kiểm soát được việc thu gom, vận chuyển, xử lý bùn thải.

Theo quy định của Thông tư số 12/2011/TT-BTNMT ngày 14/4/2011 của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường thì bùn thải được quy định là loại * nhưng trong thời gian qua một số chủ nguồn thải có ý thức bảo vệ môi trường cao đã phân định bùn thải từ hệ thống xử lý nước thải công nghiệp là chất thải nguy hại (không qua phân định) để đảm bảo việc quản lý chặt chẽ, đáp ứng yêu cầu về bảo vệ môi trường.

Căn cứ tình hình nêu trên, trong quá trình xây dựng và ban hành Thông tư số 36/2015/TT-BTNMT (thay thế Thông tư số 12/2011/TT-BTNMT), Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định cụ thể các nhóm bùn thải phát sinh từ hệ thống xử lý nước thải của các cơ sở thuộc lĩnh vực sản xuất, điều chế hóa chất vô cơ, hữu cơ, xử lý che phủ bề mặt, gia công kim loại, các vật liệu khác và bùn thải phát sinh từ hệ thống xử lý nước thải tập trung của các khu công nghiệp, khu chế xuất có ngành nghề sản xuất thuộc lĩnh vực nêu trên luôn là chất thải nguy hại (thuộc loại **), để đảm bảo quản lý tốt về mặt môi trường với thực tế hiện nay.