Tình trạng nhiễm mặn, thiếu nước sinh hoạt trên địa bàn thành phố Đà Nẵng

Lĩnh vực tài nguyên nước 26/06/2019

Cử tri bày tỏ sự lo lắng trước tình trạng nhiễm mặn, thiếu nước sinh hoạt trên địa bàn thành phố Đà Nẵng trong thời gian qua. Cử tri cho rằng, nguyên nhân của tình trạng này là hệ thống thủy điện ở đầu nguồn sông Vu Gia, Thu Bồn chặn dòng, không trả nước về dòng chảy tự nhiên như trước đây. Cử tri đề nghị Chính phủ chỉ đạo xử lý tình trạng này trong thời gian tới (Cử tri thành phố Đà Nẵng)

Trong thời gian qua, đặc biệt là trong khoảng thời gian từ tháng 9 năm 2018 đến tháng 12 năm 2018, trên lưu vực Vu Gia - Thu Bồn, tổng lượng mưa trung bình chỉ đạt 37% lượng mưa trung bình nhiều năm cùng kỳ. Sự thiếu hụt về lượng mưa đã làm cho dòng chảy sông Vu Gia - Thu Bồn cũng suy giảm mạnh. Lưu lượng dòng chảy tháng 10, tháng 11 (là thời kỳ thường xuyên xuất hiện lũ) cũng chỉ ở mức tương đương lưu lượng dòng chảy tháng 4, tháng 5 (giữa mùa khô).

Dòng chảy đến hồ thiếu hụt lớn, mặc dù đã gần cuối mùa lũ nhưng mực nước các hồ chứa đều đang ở mức rất thấp và xấp xỉ mực nước chết. Trước tình hình đó, ngay từ đầu tháng 9/2018, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã có nhiều văn bản đôn đốc các địa phương chỉ đạo thực hiện các biện pháp sử dụng nước hợp lý, tiết kiệm. Đồng thời, Bộ cũng chỉ đạo các chủ hồ chứa thủy điện phối hợp chặt chẽ với Công ty cổ phần cấp nước Đà Nẵng để vận hành điều tiết, bảo đảm việc khai thác nước cấp cho Thành phố Đà Nẵng, kể cả phải sử dụng một phần dung tích chết của các hồ. Bên cạnh đó, Bộ Tài nguyên và Môi trường cũng đã yêu cầu Công ty cổ phần cấp nước Đà Nẵng phải chủ động bơm nước từ đập dâng An Trạch trong trường hợp nguồn nước ở Cầu Đỏ bị nhiễm mặn.

Ngoài ra, trước việc diễn biến phức tạp của nguồn nước và để đảm bảo việc cấp nước an toàn cho thành phố Đà Nẵng trong thời gian tới, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã cử đoàn công tác đi kiểm tra, thị sát tình hình thực tế. Đoàn đã có buổi làm việc với Công ty cổ phần cấp nước Cầu Đỏ, các chủ hồ chứa thủy điện, Công ty TNHH MTV khai thác công trình thủy lợi Đà Nẵng (đơn vị quản lý, vận hành hệ thống đập dâng An Trạch), Sở Tài nguyên và Môi trường Đà Nẵng và một số cơ quan, đơn vị có liên quan.

Trên cơ sở kết quả rà soát sơ bộ số liệu vận hành điều tiết nước của các hồ chứa thủy điện A Vương, Đắk Mi 4, Sông Bung 4 từ đầu tháng 11 cho đến ngày 17/11/2018 và ý kiến của các cơ quan, đơn vị tại cuộc họp nêu trên, Bộ Tài nguyên và Môi trường thấy rằng: Trong nửa đầu tháng 11/2018, tình hình hạn hán tại Quảng Nam và Đà Nẵng vẫn rất nghiêm trọng, tổng lượng mưa chỉ đạt từ 10% đến 15% so với trung bình nhiều năm; mực nước các hồ chứa đều đang ở mức rất thấp và chỉ xấp xỉ mực nước chết, cụ thể: hồ A Vương là 340,5m cao hơn mực nước chết 0,5m; hồ Đắk Mi 4 là 239,6m, thấp hơn mực nước chết là 0,4m; hồ Sông Bung 4 là 209,6m, cao hơn mực nước chết 4,6m và thấp hơn mực nước dâng bình thường là 12,9m. Trong bối cảnh thiếu hụt nước nghiêm trọng như nêu trên, các hồ chứa đã phối hợp chặt chẽ để vận hành điều tiết nước cho hạ du theo chỉ đạo của địa phương và Bộ Tài nguyên và Môi trường. Kết quả là từ đầu tháng 11 đến nay, mặc dù có một số ngày (từ ngày 04 đến 7/11/2018), nguồn nước tại Trạm bơm Cầu Đỏ bị nhiễm mặn (trên 1000mg/l), không thể khai thác, tuy nhiên mực nước tại đập dâng An Trạch đều từ 1,6m đến 2,7m trở lên, hoàn toàn bảo đảm cho Trạm bơm An Trạch khai thác với công suất tối đa. Vấn đề ở đây là địa phương chưa có giải pháp để tận dụng tối đa nguồn nước mà các hồ chứa điều tiết cấp nước cho hạ du.

Trong năm 2019, Bộ Tài nguyên và Môi trường sẽ tiếp tục phối hợp với các Bộ, ngành, địa phương và các tổ chức, cá nhân có liên quan để rà soát, chỉnh sửa bổ sung quy trình vận hành liên hồ chứa trên lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn, trong đó sẽ nghiên cứu bổ sung các quy định vận hành điều tiết các hồ chứa trong trường hợp xảy ra hạn hán, thiếu nước trong thời gian mùa lũ và khi nguồn nước khu vực nhà máy nước Cầu Đỏ bị nhiễm mặn không thể khai thác được.