Bộ Tài nguyên và Môi trường nhận được ý kiến của cử tri thành phố Hồ Chí Minh do Ban Dân nguyện - Ủy ban Thường vụ Quốc hội chuyển đến đề nghị đề cao trách nhiệm trong quản lý và nâng cao trách nhiệm của các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất kinh doanh và người dân trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, thường xuyên thanh tra, kiểm tra xử lý nghiêm các hành vi vi phạm; tăng cường đầu tư cho công tác bảo vệ môi trường, phòng chống biến đổi khí hậu. 

Về vấn đề nâng cao trách nhiệm bảo vệ môi trường

Trong thời gian vừa qua, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã phối hợp với các Bộ, ngành, địa phương triển khai đồng loạt các biện pháp để giảm thiểu, khắc phục ô nhiễm môi trường từ việc hoàn thiện chính sách, pháp luật, thanh tra, kiểm tra, tăng cường hoạt động giám sát trong lĩnh vực bảo vệ môi trường. Trong thời gian tới, Bộ Tài nguyên và Môi trường sẽ tiếp tục phối hợp cùng các Bộ, ngành, địa phương thực hiện các giải pháp tổng thể nhằm giải quyết tình trạng ô nhiễm nêu trên, cụ thể: 

Xây dựng, hoàn thiện dự án Luật Bảo vệ môi trường sửa đổi nhằm hạn chế, khắc phục các hạn chế, bất cập trong quy định của Luật bảo vệ môi trường hiện hành và các Luật có liên quan, kịp thời điều chỉnh các vấn đề quản lý mới phát sinh. Rà soát lại toàn bộ hệ thống quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường, tiến hành sửa đổi các quy chuẩn bảo đảm tiệm cận với quy chuẩn của các nước tiên tiến, trên cơ sở đó xem xét ban hành quy chuẩn kỹ thuật địa phương về môi trường, đảm bảo quy chuẩn kỹ thuật của địa phương phải cao hơn quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. 

Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường đối với toàn bộ các khu công nghiệp, cụm công nghiệp, các cơ sở sản xuất, kinh doanh dịch vụ, các khu xử lý rác thải, bãi chôn lấp, các nguồn thải lớn có xả thải ra các lưu vực sông và các sông nhánh; xử lý nghiêm những hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường, kể cả biện pháp đình chỉ hoạt động hoặc đóng cửa. 

Tiến hành phân vùng để áp dụng công nghệ xử lý tích hợp đối với từng nguồn nước. Với những nguồn nước đã và đang bị ô nhiễm, sớm nghiên cứu, áp dụng công nghệ cải tạo phù hợp. Bên cạnh đó, phải chú trọng công tác xử lý tại nguồn thông qua việc triển khai thực hiện tốt quy định về hoạt động thoát nước và xử lý nước thải tại các đô thị, các khu công nghiệp, khu kinh tế, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu dân cư nông thôn tập trung. 

Tăng cường nghiên cứu, áp dụng các công nghệ, biện pháp xử lý chất thải rắn tiên tiến. Song song với đó cần chú trọng nâng cao ý thức cho người dân về phân loại chất thải rắn tại nguồn, tái sử dụng, tái chế chất thải rắn. 

Không cho phép các dự án đầu tư chưa xây dựng hệ thống xử lý nước thải, biện pháp quản lý chất thải rắn đảm bảo yêu cầu về bảo vệ môi trường đi vào hoạt động; các khu, cụm công nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ có xả thải ra nguồn nước phải đảm bảo xử lý nước thải theo quy định. Kiểm soát chặt chẽ việc thẩm định, cấp phép xả nước thải vào nguồn nước. 

Thực hiện lộ trình đưa các cơ sở sản xuất trong làng nghề di dời vào các cụm công nghiệp để có thể tập trung thu gom và xử lý chất thải. Có biện pháp kiểm soát chặt chẽ nước thải, chất thải trong sản xuất nông nghiệp để giảm thiểu ô nhiễm nguồn tại khu vực nông thôn.

Về tăng cường đầu tư cho công tác ứng phó biến đổi khí hậu

Việc bố trí nguồn lực, tăng cường đầu tư cho ứng phó với biến đổi khí hậu luôn được Chính phủ quan tâm, cụ thể: 

Trong thời gian qua, Chính phủ đã huy động được gần 2 tỷ USD cho ứng phó với biến đổi khí hậu (riêng Chương trình hỗ trợ ứng phó với biến đổi khí hậu SP-RCC huy động được khoản 1,4 tỷ USD vay lãi suất thấp). Các nguồn vốn huy động chủ yếu từ các đối tác phát triển như Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) 786 triệu USD, cơ quan phát triển Phát (AFD) 305 triệu USD, ngân hàng Thế giới (WB) hơn 300 triệu USD, ngân hàng xuất nhập khẩu Hàn Quốc (Eximbank Korea) 72 triệu USD. Bộ Ngoại giao Chính phủ Úc (DFAT) 16 triệu USD vốn không hoàn lại, cơ quan phát triển quốc tế Canada (CIDA) 4,52 triệu USD vốn không hoàn lại…

Trong tháng 6 năm 2020, Chính phủ đã hoàn thành đám phán với ngân hàng thế giới với khoản vay ưu đãi 86,48 triệu USD từ nguồn vốn IDA của một số dự án không sử dụng để triển khai Chương trình Hỗ trợ xây dựng chính sách về biến đổi khí hậu và tăng trưởng xanh lần thứ 2 (DPF2) nhằm mục tiêu hỗ trợ xây dựng và thực hiện các chiến lược, chính sách, chương trình, dự án ưu tiên ứng phó với biến đổi khí hậu, phòng chống sạt lở, tập trung cho khu vực đồng bằng sông Cửu Long nhằm góp phần triển khai kế hoạch thực hiện Thoả thuận Paris về biến đổi khí hậu và Nghị quyết số 120/NQ-CP của Chính phủ về phát triển bền vững đồng bằng sông Cửu Long thích ứng với biến đổi khí hậu.

Về huy động nguồn lực đầu tư cho vùng đồng bằng sông Cửu Long: Mặc dù còn khó khăn nhưng trong giai đoạn 2011-2015 và giai đoạn 2016-2020 ngân sách Trung ương đã ưu tiên bố trí cho vùng đồng bằng sông Cửu Long với tỷ lệ tương ứng với từng giai đoạn là 17% và 18,2% tổng kế hoạch nguồn vốn ngân sách trung ương hỗ trợ cho các địa phương. Căn cứ vào khả năng cân đối vốn dự phòng ngân sách trung ương, Thủ tướng Chính phủ đã hỗ trợ từ nguồn dự phòng ngân sách trung ương cho các địa phương bị ảnh hưởng bởi thiên tai, ảnh hưởng biến đổi khí hậu và địa phương khó khăn về ngân sách để đầu tư các dự án xây dựng đê kè; dự án phòng chống sạt lở bờ sông, bờ biển; dự án di dân khẩn cấp do sạt lở bờ sông, bờ biển với tổng vốn đầu tư các năm 2016-2019 là 15.639,194 tỷ đồng (năm 2016 là 1.485,767 tỷ đồng; năm 2017 là 3.990,612 tỷ đồng; năm 2018 là 9.823,275 tỷ đồng; năm 2019 là 366,540 tỷ đồng).

Thực hiện Nghị quyết số 71/2018/QH14 ngày 12/11/2018 của Quốc hội về việc điều chỉnh kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2016-2020, theo đó, Quốc hội đồng ý sử dụng 10.000 tỷ đồng từ việc điều chỉnh giảm nguồn vốn cho các dự án quan trọng quốc gia để ưu tiên bố trí cho các dự án gia cố đê xung yếu, xử lý sạt lở bờ sông, bờ biển, phòng, tránh, khắc phục hậu quả thiên tai, di dời dân cư khẩn cấp ra khỏi khu vực có nguy cơ xảy ra lũ ống, lũ quét, sạt lở đất… Cùng với các nguồn vốn hỗ trợ từ ngân sách trung ương cho các địa phương theo các chương trình mục tiêu, dự phòng ngân sách trung ương, Chính phủ cũng đã bố trí nguồn lực riêng vùng đồng bằng sông Cửu Long để thực hiện phòng chống thiên tai, xây dựng và củng cố công trình kiểm soát lũ, mặn, công trình phòng chống sạt lở từ nguồn vốn ODA và vốn trái phiếu Chính phủ với tổng kinh phí 8.707 tỷ đồng trong giai đoạn 2010-2020; hỗ trợ để xử lý các điểm sạt lở bờ sông, bờ biển 2.500 tỷ đồng từ nguồn dự phòng năm 2018 và nguồn dự phòng trung hạn 2016-2020.

Trong khuôn khổ Chương trình mục tiêu ứng phó với biến đổi khí hậu và tăng trưởng xanh giai đoạn 2016-2020, Thủ tướng Chính phủ đã giao kế hoạch vốn dầu tư công trung hạn từ nguồn ngân sách Trung ương cho các địa phương triển khai Chương trình với tổng kinh phí là 15.650 tỷ đồng cho 74 dự án (gồm 47 dự án thuộc hợp phần biến đổi khí hậu, 27 dự án hợp phần tăng trưởng xanh) và 71 dự án chuyển tiếp thuộc Chương trình hỗ trợ ứng phó với biến đổi khí hậu (SP-RCC). Riêng đối với khu vực đồng bằng sông Cửu Long, Chính phủ đã ưu tiên dành 40% tổng kinh phí từ Chương trình.

Tiếp tục thực hiện các dự án sử dụng vốn ODA nhằm tranh thủ sự hỗ trợ nguồn lực quý giá về công nghệ, kỹ thuật và tài chính để đổi mới tư duy quản lý, đổi mới dây chuyền thiết bị, đổi mới phương thức phối hợp công tác về biến đổi khí hậu. Trong thời gian tới, trên cơ sở Kế hoạch quốc gia thích ứng với biến đổi khí hậu giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 (NAP) được Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 20/7/2020, Kế hoạch hành động quốc gia ứng phó với biến đổi khí hậu giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 (dự kiến được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt vào cuối năm 2020), Việt Nam sẽ tiếp tục huy động các nguồn lực trong và ngoài nước để đầu tư, triển khai các dự án, nhiệm vụ liên quan. Nếu được Chính phủ phê duyệt chủ trương xây dựng Chương trình mục tiêu ứng phó với biến đổi khí hậu và tăng trưởng xanh trong giai đoạn tới, Bộ Tài nguyên và Môi trường sẽ chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành, địa phương xem xét, đề xuất cấp kinh phí cần thiết cho các địa phương tiếp tục triển khai các nhiệm vụ ứng phó với biến đổi khí hậu.